Hac 15:

•  Kim ki, Allah(cc)'ın kendisine hem bu dünyada hem de ahirette yardım etmeyeceğini düşünüyorsa, göğe başka bir yolla ulaşmayı denesin de yol katetsin! Ve böylece görsün bakalım, bu çabası onu sıkıntısından (مَا يَغِيظُ) kurtarabilecek mi?
  (
  Hel  soru  edatının  genellikle  cevabın  olum­luluğuna     delalet     ettiği     hatırlanmalıdır.     Keyd'in müsbet anlamı için bkz.  71/Yusuf:  76.  Bu belagat şahikası âyetin konumu da,  mefhu­mu   da   emeği   gerektirmektedir.   Birinci   ve   ikinci  sınıfı  8  ve  11.  âyetlerde  dile  gelen  "in­sanların" bir üçüncü sınıfı da olabilir mi?  Bağ-laçsız  gelmesi  ve  mine'n-nâsi  men.,  kalıbının  kullanılmaması üçüncü bir  sınıf olma ihtima­lini  zayıflatıyor.  Geriye  11.  âyetteki  "sınırda  kulluk  edenler"  içinden birileri  olma  ihtimali  kalıyor  ki,  doğrusu  bu  olsa  gerektir.  Burada  resmi  çizilen  tip  iman  küfür  sınırında  tered­düt eden bir tiptir.  "Uzak tanrı"  düşüncesi  öy­lesine yer etmiş  ki,  bu yüzden ne Allah'a  ara­cısız   kulluk  edilebileceğine,   ne  de  Allah'ın  yardım  edeceğine  aklı yatıyor.  Bu  düşünce ile Allah'ın  dininden  çıkmak  istiyor,  onu  da  ya­pamıyor.   Neticede   öfkeden   patlayacak   hale   geliyor. Bu âyet işte bu tipe 'ironik' bir îmâ ile öfkesinden  kurtulmanın  yolunu  tarif  ediyor  ve  zımnen  diyor  ki:  Aracısız  ne  kulluk  olur,  ne  de  Allah'ın  yardımı  gelir  düşüncesini  ak­lından  kazı!  Bunun  tek  yolu  bu!  Allah  uzak  değil,  şahdamanndan  yakındır.  Eğer  bu  haki­kate inanmak yerine bir adım  daha atınca küf­re  düşecekmiş  gibi  sınırda  inanmaya  devam  edersen,  bu  seni  teskin  ve  tatmin  etmek  yeri­ne  öfkelendirir.  Bu  takdirde  işte  sana  öfkeden  kurtulmanın  kestirme yolu.." .MI
  
  Lafzen,  “onu öfkelendiren” ya da “kızdıran şeyden”; yani kendini çaresiz ve terk edilmiş  bulmanın verdiği  sıkıntıdan.ESED
  
  
  )