Çalışma 27:

•  Kötülük yapmakta ısrar edenler ise, yaptıkları kötülüğün tam karşılığını misli olarak görecekler ve kendilerini bir zillet kaplayacaktır. Onları Allah(cc)'a karşı savunacak kimseleri de olmayacak ve yüzleri sanki zifiri  bir gecenin karanlığı sıvanmış gibi kapkara kesilecektir. İşte bunlar cehennem ehlidir ve orada daima kalacaklardır.

Çalışma 26:

•  Allah(cc), sorumluluk bilinci ile , sürekli iyi ve yararlı işler yapanları, mükafatların en güzeli ve hatta daha fazlası ile ödüllendirecektir. Onların yüzlerine ne bir leke bulaşır ne de başlarını eğecekleri bir zillete maruz kalırlar. İşte onlar cennetliklerdir ve orada daima kalacaklardır.

Çalışma 24-25:

•  Bu fani dünya hayatı şuna benzer: Allah(cc) gökten yağmur indirir, derken o yağmur insanların ve hayvanların yiyerek beslendikleri mahsulleri bol bol yetiştirir ve etrafa yayar, yeryüzü renk renk ve çeşit çeşit meyve ve mahsullerle dolar taşar. Bahçe sahipleri de bütün o mahsulleri hasat etmeyi düşündükleri sırada, gece veya gündüz ansızın Allah(cc)'ın hükmü gerçekleşir ve daha dün sanki o güzellikler orada yokmuş gibi her şey yerle bir olur.
  İşte Allah(cc) düşünüp ibret alacaklar için ayetlerini böyle açık bir şekilde belirtiyor.
  Allah(cc) ise, Selam(her bakımdan emniyet ve esenlik ) yurduna çağırır ve kim dilerse onu doğru yola iletir.

Çalışma 22-23:

•  Sizi karada olsun denizde olsun gezdirip dolaştıran Allah(cc)'tır. Öyle ki, gemilerle açıldığınızı bir düşünün; gemiyi uygun bir rüzgar alıp yolcuları götürdüğü bir zaman, gemidekiler sevinç ve güvenlik içinde iken, bir fırtına çıkar ve gemiyi dalgalar her yandan kuşatır; ölüm korkusu çepeçevre kendilerini sardığında, gemidekiler  hemen dinlerine sımsıkı sarılıp Allah(cc)'a yönelirler ve :' Eğer bizi bu felaketten kurtarırsan, şükreden kullarından olacağız' deyip yalvarıp yakarırlar.
  Ne varki, Allah(cc) o felaketten onları kurtarır kurtarmaz, tekrar hiç bir hukuk tanımadan yeryüzünde taşkınlık ve tecavuze geri dönerler. Ey insanlar!, bütün yaptığınız taşkınlıklar ve tecavuzler kendi aleyhinizedir. Yanlızca bu dünya hayatının doyumları peşindesiniz, fakat unutmayın ki, sonunda Allah(cc)'a döneceksiniz, o zaman da , dünyada iken yapıp ettikleriniz bir bir önünüze dökülüp sorguya çekileceksiniz, haberiniz olsun!
  (İşte bütün sıkıntı bu; kaç süredir (Mekki sürelerin hemen hemen tamamında) üzerinde tekrar tekrar durulan konu; Ahiret inancı; yani yapıp/ettiklerinizin birgün faturasını size ödetecek biri var, ona göre davranın. Sanki yapılanların faturası hiç ödenmeyecekmiş gibi davranılırsa, o zaman insanda hiç limit kalmıyor zulüm, tecavuz ve taşkınlıkta sonuna kadar gidiyor. Bu cıkarımı tersten okursak ta; eğer biri zulüm,tecavuz ve taşkınlıkta hiç bir sınır tanımıyorsa, o kişi kendisine birisinin bunların hesabını soracağına inanmıyor demektir, diyebilir miyiz?)

Çalışma 21:

•  Ve ne zaman, kendilerine dokunan bir sıkıntının ardından bu tiplere Allah(cc)'ın rahmetinden bir parça tattırılsa, derhal Allh(cc)'ın ayetleri konusunda tuzak tezler kurgulamaya başlarlar.
  De ki:' Allah(cc), o tasarladığınız tuzakları, daha uygulamaya koyamadan başınıza geçirir. Haberiniz olsun, bütün o hile ve tuzaklarınız bir bir elçilerimizce kaydediliyor.

Çalışma 19-20:

•  İnsanlar , daha önce aynı duygu, düşünce ve ideali paylaşan tek bir topluluk idiler, fakat sonradan ayrılığa düştüler. Şayet, Allah(cc)'ın nihai hükmü Ahirete bırakma şeklinde bir vaadi olmasa idi, ihtilaf ettikleri konularda hüküm çoktan verilmiş ve azap tepelerine inmiş olurdu.
  Bir de kalkmış:' O peygambere Rabbi tarafından bambaşka bir mucizevi alamet indirilse ya!' diyorlar. De ki:' Gayb alemi Allah(cc)'ındır. Gaybı bilmek O'na mahsustur. Madem öyle!, siz bekleye durun bakalım! Ben de sizinle beraber bekleyeceğim'.

Çalışma 17-18:

•  Hem kendi uydurduğu yalanları Allah(cc)'a yakıştıran ya da Allah(cc)'ın ayetlerini yalanlayandan daha zalim kim olabilir? Şurası bir gerçek ki, günaha gömülüp gitmişler asla iflah olmazlar.
  Bir de, Allah(cc)'ı bırakıp, kendilerine ne zararı ne de faydası olacak şeylere ibadet ediyorlar! ve :' bunlar bizim Allah(cc) katında şefaatçılarımız / kayırıcılarımızdır' diyorlar.
  De ki:' Göklerde ve yerde Allah(cc)'ın bilmediği bir şeyi mi O'na haber vereceğinizi sanıyorsunuz?' Allah(cc), her türlü kusur ve zayıflıktan kesinlikle uzak ve Kendisine koşulan her türlü şirkten mutlak manada münezzeh ve yücedir.

Çalışma 15-16:

•  Hal böyle iken, bir de ne zaman ayetlerimiz apaçık deliller olarak kendilerine okunduğunda, Allah(cc)'a kavuşma inanç, ümüt ve beklentisi içinde olmayanlar derler ki:' Bize bundan başka bir söylemle gel! veya değiştir bunu!'
  De ki:' Onu benim değiştirmem sözkonusu bile olamaz, ben sadece vahyedilene uyuyorum. Çünkü ben Rabbime karşı gelecek olursam, çok dehşetli bir günün azabından korkarım' ve şunu da belirt ki:' Eğer Allah(cc) öyle dileseydi, ben onu size okumazdım, sizin de ondan haberiniz olmazdı. Ayrıca onca senedir aranızda yaşıyorum (hiç böyle bir söylemle geldim mi? ya da yalan söylediğimi hiç gördünüz mü?), bir düşünün!'.
  (Evet, yapıp/ettiklerinin faturasını birgün ödeyeceğini düşünmeyen prototipler, kırk yıl da olsa bin yıl da olsa aralarında yaşamış bir zararını görmedikleri, aksine onların faydasına çalışmış veya çalışan insanlara, bir dakika içinde; kandırılmış, yalancı, hain vb. ne kadar uydurabildikleri lakap varsa takıp, onları afaroz etmeye kalkıyorlar, onlara yapabilecekleri ne kadar zulüm varsa yapmaya çalışıyorlar. Kendilerini dehşetli bir günün azabı bekliyor, haberleri yok! ) 

Çalışma 13-14:

•  Gerçek şu ki, sizden önce yaşamış nice toplulukları zulme saplanıp kalınca helak ettik, oysa ki, onlara da apaçık delillerle ve mucizelerle peygamberler gelmişti ve onlar yine de inanmamışlardı. Suça gömülüp giden toplumları işte bu son bekliyor.
  Onların ardından, bir de siz nasıl davranacaksınız görelim diye, sizi onların yerine geçirdik.

Çalışma 11-12:

• Eğer Allah(cc), insanın faydasına olan şeyleri elde etmek istediği hızda ve çabuklukta, müstahak oldukları şerri de çabucak verseydi, sonlarını getirecek hüküm hemen infaz edilirdi.Fakat, Allah(cc)'a kavuşma arzusu,ümidi ve beklentisi içinde olmayanları, belli bir süre kendi hallerine bırakırız da, taşkınlıkları içinde gayesiz ve başıboş sürüklenmeye devam ederler.
  Zaten, insana bir sıkıntı dokunmaya görsün, yatarken, oturup kalkarken her an, Allah(cc)'a yalvarır yakarır durur. Sıkıntısı giderilince de, sanki başına gelen bu sıkıntıdan dolayı Allah(cc)'a yalvarıp yakaran o değilmiş gibi, umursamaz ve nankörce bir tavır takınır. Kendilerine verilen tüm imkanları boşa harcayanların yaptıkları, işte böylesine cazip görünür.

Çalışma 9-10:

•  Buna karşılık, iman edip salih ameller işleyenleri ise, bu imanlarından dolayı Rableri, içlerinde nimetler dolu cennete ulaşan yollara yöneltecektir.
  Onların o cennetteki dua ve nidası(دَعْوَا) :'Ey Allah(cc)'ım, sınırsız kudret ve izzetinle ne yücesin(سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ)' sözüdür ve birbirlerine iyi niyet ve temennileri de hep :'Selam!' dır ve 'Bütün hamd, Alemlerin Rabbi Allah(cc)'adır(أَنِ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ)' diyerek bitirirler.
  (Cennete varan yolda ilerlemek için eylem (عَمِلُوا الصَّالِحَاتِ) gerekirken, cennete varıldıgında orda sadece nida(دَعْوَا) var. (دَعْوَا -> Ibn Faris says it means to incline towards oneself through talk or voice). Dua, dava, iddaa aynı kökten.)

Çalışma 7-8:

•  Ahirette Allah(cc)'a kavuşmayı ummayan ve sadece dünya hayatı ile yetinip onda tatmin arayanlar ve gönderilen onca delil ve mucizeye gafletle bakanların, işledikleri şirk ve isyan sebebiyle varacakları yer ateştir.

Çalışma 5-6:

•  Güneşi parlak bir ışık kaynağı(ضِيَاءً), ay'ı da aydınlık(نُورًا) kılan, yılların sayısını ve hesabını tutabilesiniz diye onları belirli şekilde hareket ettiren Allah(cc)'tır. Şüphesiz, bütün bunları boşuna yaratmadı. Bilip anlayacak kimselere ayetleri işte böyle açıklıyor.
  Gece ile gündüzün birbiri peşi sıra sürekli gelmesinde, Allah(cc)'ın yerde ve gökte yarattığı herşeyde, Allah(cc)'a karşı sorumluluk bilinci taşıyanlar için nice mucizeler ve deliller vardır.
  
  (The difference will only be between “ضِيَاءً” (zia) and "نُورًا” (noor) if they are used against each other at one place. That difference is that “ضِيَاءً” (zia) is self-evident and illuminates other things(LUQ).)

Çalışma 3-4:

•  Gerçek şu ki, sizin Rabbiniz, gökleri ve yeri altı evrede yaratandır, sonra  kudret ve egemenlik makamına geçip varlığı yöneten de O'dur. Allah(cc)'ın izni olmadan kimse şefaatçı olamaz. İşte Rabbiniz Allah(cc) budur, dolayısıyla sadece O'na ibadet edin. Bunu düşünüp öğüt almanız gerekmez mi?
  Hepinizin dönüşü O'nadır  ki bu Allah(cc)'ın kesin vaadidir. Hiç bir şey yokken herşeyi yaratan ve bunu Ahirette tekrarlayacak olan Allah(cc)'tır ki; iman edip salih amel işleyenlere en küçük bir haksızlık olmadan mükafatları verilsin ve ısrarla yalanlayanlara da kaynar su ve acıklı bir azap tattırsın.

Çalışma 1-2:

•  Elif-Lam-Ra
  İşte bunlar o hikmetli kitabın ayetleridir.
  İçlerinden birine:' insanları uyar ve iman edenleri müjdele' diye vahiy göndermemiz insanlara tuhaf mı geliyor? Onun için mi kafirler:' Belli ki bu sihirbazın teki!' diyorlar.

Çalışma 1:

Yunus süresi:
 (Diyanet çevirisi:)

1. Elif. Lâm. Râ. İşte bunlar hikmet dolu Kitâb'ın âyetleridir.
2. İçlerinden bir adama: İnsanları uyar ve iman edenlere, Rableri katında onlar için yüksek bir doğruluk makamı olduğunu müjdele, diye vahyetmemiz, insanlar için şaşılacak bir şey mi oldu ki, o kâfirler: Bu elbette apaçık bir sihirbazdır, dediler?
3. Şüphesiz ki Rabbiniz, gökleri ve yeri altı günde yaratan, sonra da işleri yerli yerince idare ederek arşa istiva eden Allah'dır. Onun izni olmadan hiç kimse şefaatçı olamaz. İşte O Rabbiniz Allah'tır. O halde O'na kulluk edin. Hâla düşünmüyor musunuz!
4. Allah'ın gerçek bir vâdi olarak hepinizin dönüşü ancak O'nadır. Çünkü O, mahlûkatı önce (yoktan) yaratır, sonra da iman edip iyi işler yapanlara adaletle mükâfat vermek için (onları huzuruna) geri çevirir. Kâfir olanlara gelince, inkâr etmekte oldukları şeylerden ötürü onlar için kaynar sudan bir içki ve elem verici bir azap vardır.
5. Güneşi ışıklı, ayı da parlak kılan, yılların sayısını ve hesabı bilmeniz için ona (aya) birtakım menziller takdir eden O'dur. Allah bunları, ancak bir gerçeğe (ve hikmete) binaen yaratmıştır. O, bilen bir kavme âyetlerini açıklamaktadır.
6. Gece ve gündüzün değişmesinde (uzayıp kısalmasında) Allah'ın göklerde ve yerde yarattığı şeylerde, (Onu inkâr etmekten) sakınan bir kavim için elbette nice deliller vardır!
7. Huzurumuza çıkacaklarını beklemeyenler, dünya hayatına razı olup onunla rahat bulanlar ve âyetlerimizden gafil olanlar da vardır muhakkak.
8. İşte onların, kazanmakta oldukları (günahlar) yüzünden varacakları yer, ateştir!
9. İman edip güzel işler yapanlara gelince, imanları sebebiyle Rableri onları nimet dolu cennetlerde, alt tarafından ırmaklar akan (saraylara) erdirir.
10. Onların oradaki duası: "Allah'ım! Seni noksan sıfatlardan tenzih ederiz!" (sözleridir). Orada birbirleriyle karşılaştıkça söyledikleri ise "selâm" dır. Onların dualarının sonu da şudur: Hamd, âlemlerin Rabbi Allah'a mahsustur.
11. Eğer Allah insanlara, hayrı çarçabuk istedikleri gibi şerri de acele verseydi, elbette onların ecelleri bitirilmiş olurdu. Fakat bize kavuşmayı beklemeyenleri biz, azgınlıkları içinde bocalar bir halde (kendi başlarına) bırakırız.
12. İnsana bir zarar geldiği zaman, yan yatarak, oturarak veya ayakta durarak (o zararın giderilmesi için) bize dua eder; fakat biz ondan sıkıntısını kaldırınca, sanki kendisine dokunan bir sıkıntıdan ötürü bize dua etmemiş gibi geçip gider. İşte böylece haddi aşanlara yapmakta oldukları şeyler güzel gösterildi.
13. Andolsun ki sizden önce, peygamberleri kendilerine mûcizeler getirdiği halde (yalanlayıp) zulmettiklerinden dolayı nice milletleri helâk ettik; zaten onlar iman edecek değillerdi. İşte biz suçlu kavimleri böyle cezalandırırız.
14. Sonra da, nasıl davranacağınızı görmemiz için onların ardından sizi yeryüzünde halifeler kıldık (Onların yerine sizi getirdik).
15. Onlara âyetlerimiz açık açık okunduğu zaman (öldükten sonra) bize kavuşmayı beklemeyenler: Ya bundan başka bir Kur'an getir veya bunu değiştir! dediler. De ki: Onu kendiliğimden değiştirmem benim için olacak şey değildir. Ben, bana vahyolunandan başkasına uymam. Çünkü Rabbime isyan edersem elbette büyük günün azabından korkarım.
16. De ki: Eğer Allah dileseydi onu size okumazdım, Allah da onu size bildirmezdi. Ben bundan önce bir ömür boyu içinizde durmuştum. Hâla akıl erdiremiyor musunuz?
17. Öyleyse kim Allah'a karşı yalan uydurandan veya onun âyetlerini yalanlayandan daha zalimdir! Bilesiniz ki suçlular asla onmazlar!
18. Onlar Allah'ı bırakıp kendilerine ne zarar ne de fayda verebilecek şeylere tapıyorlar ve: Bunlar, Allah katında bizim şefaatçılarımızdır, diyorlar. De ki: "Siz Allah'a göklerde ve yerde bilemeyeceği bir şeyi mi haber veriyorsunuz? Hâşâ! O, onların ortak koştuklarından uzak ve yücedir."
19. İnsanlar sadece bir tek ümmetti, sonradan ayrılığa düştüler. Eğer (azabın ertelenmesi ile ilgili) Rabbinden bir söz (ezelî bir takdir) geçmemiş olsaydı, ayrılığa düştükleri konuda hemen aralarında hüküm verilirdi (Derhal azap iner ve işleri bitirilirdi).
20. Ona (Muhammed'e) Rabbinden bir mucize indirilse ya! diyorlar. De ki: Gayb ancak Allah'ındır. Bekleyin (bakalım) ben de sizinle beraber bekleyenlerdenim.
21. Kendilerine dokunan (kıtlık ve hastalık gibi) bir sıkıntıdan sonra insanlara bir rahmet (esenlik) tattırdığımız zaman, bir de bakarsın ki âyetlerimiz hakkında onların bir tuzağı vardır. De ki: Allah'ın tuzağı daha süratlidir. Şüphesiz elçilerimiz kurduğunuz tuzakları yazıyorlar.
22. Sizi karada ve denizde gezdiren O'dur. Hatta siz gemilerde bulunduğunuz, o gemiler de içindekileri tatlı bir rüzgârla alıp götürdükleri ve (yolcular) bu yüzden neşelendikleri zaman, o gemiye şiddetli bir fırtına gelip çatar, her yerden onlara dalgalar hücum eder ve onlar çepeçevre kuşatıldıklarını anlarlar da dini yalnız Allah'a halis kılarak: "Andolsun eğer bizi bundan kurtarırsan mutlaka şükredenlerden olacağız" diye Allah'a yalvarırlar.
23. Fakat Allah onları kurtarınca bir de bakarsın ki onlar, yine haksız yere taşkınlık ediyorlar. Ey insanlar! Sizin taşkınlığınız ancak kendi aleyhinizedir; (bununla) sadece fâni dünya hayatının menfaatini elde edersiniz; sonunda dönüşünüz yine bizedir. O zaman yapmakta olduklarınızı size haber vereceğiz.
24. Dünya hayatının durumu, gökten indirdiğimiz bir su gibidir ki, insanların ve hayvanların yiyeceklerinden olan yeryüzü bitkileri o su sayesinde gürleşip birbirine girer. Nihayet yeryüzü zinetini takınıp, (rengârenk) süslendiği ve sahipleri de onun üzerinde kudret sahibi olduklarını sandıkları bir sırada, bir gece veya gündüz ona emrimiz (âfetimiz) gelir de onu sanki dün yerinde yokmuş gibi kökünden koparılarak biçilmiş bir hale getiririz. İşte iyi düşünecek kavimler için âyetlerimizi böyle açıklıyoruz.
25. Allah kullarını esenlik yurduna çağırıyor ve O, dilediğini doğru yola iletir.
26. Güzel davrananlara daha güzel karşılık, bir de fazlası vardır. Onların yüzlerine ne bir toz (kara leke) bulaşır ne de bir horluk (gelir). İşte onlar cennet ehlidirler. Ve onlar orada ebedî kalacaklardır.
27. Kötülük yapanlara gelince, kötülüğün cezası misli iledir. Onları zillet kaplayacaktır. Onları Allah'a karşı koruyacak hiç kimse yoktur. Onların yüzleri sanki karanlık geceden bir parçaya bürünmüştür. İşte onlar da cehennem ehlidir. Onlar orada ebedî kalacaklardır.
28. Onların hepsini biraraya toplayacağımız, sonra da Allah'a ortak koşanlara: "Siz ve koştuğunuz ortaklar yerinizde bekleyin" diyeceğimiz gün artık onların (putlarıyla) aralarını tamamen ayırmışızdır. Ve onların ortakları, (putları) derler ki: "Siz, bize ibadet etmiyordunuz.
29. Bu yüzden bizimle sizin aranızda şahit olarak Allah yeter. Şüphesiz ki biz sizin (bize) tapmanızdan tamamen habersizdik."
30. Orada herkes geçmişte yaptıklarını karşısında bulur. Artık onlar gerçek sahipleri olan Allah'a döndürülmüşlerdir. Uydurmakta oldukları şeyler (bâtıl tanrıları) da onları terkedip kaybolmuştur.
31. (Resûlüm!) De ki: Size gökten ve yerden kim rızık veriyor? Ya da kulaklara ve gözlere kim mâlik (ve hakim) bulunuyor? Ölüden diriyi kim çıkarıyor, diriden ölüyü kim çıkarıyor? (Her türlü) işi kim idare ediyor? "Allah" diyecekler. De ki: Öyle ise (Ona âsi olmaktan) sakınmıyor musunuz?
32. İşte O, sizin gerçek Rabbiniz olan Allah'tır. Artık haktan (ayrıldıktan) sonra sapıklıktan başka ne kalır? O halde nasıl (sapıklığa) döndürülüyorsunuz?
33. İşte böylece Rabbinin yoldan çıkanlar hakkındaki "Onlar inanmazlar" sözü gerçekleşmiş oldu.
34. (Resûlüm!) De ki: (Allah'a) ortak koştuklarınız arasında, (birini yokken) ilk defa yaratacak, arkasından onu (ölümünden sonra hayata) yeniden döndürecek biri var mı? De ki: Allah ilk defa yaratıp (ölümden sonra) onu yeniden (hayata) döndürür. O halde nasıl saptırılırsınız!
35. De ki: Ortak koştuklarınızdan hakka iletecek olan var mı? De ki: "Hakka Allah iletir." Öyle ise hakka ileten mi uyulmaya daha lâyıktır; yoksa hidayet verilmedikçe kendi kendine doğru yolu bulamayan mı? Size ne oluyor? Nasıl (böyle yanlış) hükmediyorsunuz?
36. Onların çoğu zandan başka bir şeye uymaz. Şüphesiz zan, haktan (ilimden) hiçbir şeyin yerini tutmaz. Allah onların yapmakta olduklarını pek iyi bilendir.
37. Bu Kur'an Allah'tan başkası tarafından uydurulmuş bir şey değildir. Ancak kendinden öncekini doğrulayan ve o Kitab'ı açıklayandır. Onda şüphe yoktur, o âlemlerin Rabbindendir.
38. Yoksa, Onu (Muhammed) uydurdu mu diyorlar? De ki: Eğer sizler doğru iseniz Allah'tan başka, gücünüzün yettiklerini çağırın da (hep beraber) onun benzeri bir sûre getirin.
39. Bilakis, onlar ilmini kavrayamadıkları ve yorumu kendilerine asla gelmemiş olan (Kur'an'ı) yalanladılar. Onlardan öncekiler de böyle yalanlamışlardı. Şimdi bak, zalimlerin sonu nasıl oldu!
40. İçlerinden öylesi var ki ona (Kur'an'a) inanır, yine onlardan öylesi de var ki ona inanmaz. Rabbin bozguncuları en iyi bilendir.
41. (Resûlüm! ) onlar seni yalanlarlarsa de ki: Benim işim bana, sizin işiniz de size aittir. Siz benim yaptığımdan uzaksınız, ben de sizin yaptığınızdan uzağım.
42. Onlardan seni dinleyenler vardır. Fakat sağırlara -üstelik akılları da ermiyorsa- sen mi duyuracaksın?
43. Onlardan sana bakan da vardır. Fakat -hele (gerçeği) göremiyorlarsa- körleri sen mi doğru yola ileteceksin?
44. Şüphesiz ki Allah insanlara hiçbir şekilde zulmetmez, fakat insanlar kendilerine zulmederler.
45. Allah'ın onları, sanki günün ancak bir saati kadar kaldıklarını zanneder vaziyette yeniden diriltip toplayacağı gün aralarında birbirleriyle tanışırlar. Allah'ın huzuruna varmayı yalanlayanlar elbette zarara uğramışlardır. Zira onlar doğru yola gitmemişlerdi.
46. Eğer onları tehdit ettiğimiz (azabın) bir kısmını sana (dünyada iken) gösterirsek (ne âlâ); yok eğer (göstermeden) seni vefat ettirirsek nihayet onların dönüşü de bizedir. (O zaman onlara ne olacağını göreceksin). Sonra, Allah onların yapmakta olduklarına da şahittir.
47. Her ümmetin bir peygamberi vardır. Peygamberleri geldiği zaman, aralarında adaletle hükmedilir ve onlara asla zulmedilmez.
48. Doğru iseniz bu vaad (azap) ne zamandır? diyorlar.
49. De ki: "Ben kendime bile Allah'ın dilediğinden başka ne bir zarar ne de bir menfaat verme gücüne sahibim." Her ümmetin bir eceli vardır. Ecelleri geldiği zaman artık ne bir saat geri kalırlar ne de ileri giderler.
50. De ki: (Ey müşrikler!) Ne dersiniz? Allah'ın azabı size geceleyin veya gündüzün gelirse (ne yaparsınız?). Suçlular ondan hangisini istemekte acele ediyorlar!
51. Başınıza belâ geldikten sonra mı O'na iman edeceksiniz, şimdi mi? (Çok geç). Halbuki onu (azabın gelmesini) istemekte acele ediyordunuz?
52. Sonra o (kendilerine) zulmedenlere, "Ebedî azabı tadın!" denilecek. Kazanmakta olduğunuzdan başkasının karşılığını mı bulacaksınız?
53. "O (azap) bir gerçek midir?" diye senden haber istiyorlar. De ki: Evet, Rabbime andolsun ki o şüphesiz gerçektir ve siz âciz bırakacak değilsiniz.
54. (O zaman) zulmeden herkes yeryüzündeki bütün servete sahip olsa (azaptan kurtulmak için) elbette onu feda eder. Ve azabı gördükleri zaman için için yanarlar. Aralarında adaletle hükmolunur ve onlara zulmedilmez.
55. Bilesiniz ki, göklerde ve yerde olan her şey Allah'ındır. Yine bilesiniz ki, Allah'ın vâdi haktır, fakat onların çoğu bilmez.
56. O hem diriltir hem de öldürür ve yalnız O'na döndürüleceksiniz.
57. Ey insanlar! Size Rabbinizden bir öğüt, gönüllerdekine bir şifa, müminler için bir hidayet ve rahmet gelmiştir.
58. De ki: Ancak Allah'ın lütfu ve rahmetiyle, işte bunlarla sevinsinler. Bu, onların (dünya malı olarak) topladıklarından daha hayırlıdır.
59. De ki: Allah'ın size indirdiği rızıktan bir kısmını helâl, bir kısmını da haram bulmanıza ne dersiniz? De ki: Allah mı size izin verdi, yoksa Allah'a iftira mı ediyorsunuz?
60. Allah'a karşı yalan uyduranların kıyamet günü (âkıbetleri) hakkındaki kanaatleri nedir? Şüphesiz Allah insanlara karşı lütuf sahibidir. Fakat onların çoğu şükretmezler.
61. Ne zaman sen bir işte bulunsan, ne zaman Kur'an'dan bir şey okusan ve siz ne zaman bir iş yaparsanız, o işe daldığınız zaman biz mutlaka üstünüzde şahidizdir. Ne yerde ne gökte zerre ağırlığınca bir şey Rabbinden uzak (ve gizli) kalmaz. Bundan daha küçüğü ve daha büyüğü yoktur ki apaçık kitapta (levh-i mahfuzda) bulunmasın.
62. Bilesiniz ki, Allah'ın dostlarına korku yoktur; onlar üzülmeyecekler de.
63. Onlar, iman edip de takvâya ermiş olanlardır.
64. Dünya hayatında da ahirette de onlara müjde vardır. Allah'ın sözlerinde asla değişme yoktur. İşte bu, büyük kurtuluşun kendisidir.
65. (Resûlüm) Onların (inkârcıların) sözleri seni üzmesin. Çünkü bütün izzet (ve üstünlük) Allah'ındır. O, işitendir, bilendir.
66. İyi bilin ki, göklerde ve yerde ne varsa yalnız Allah'ındır. (O halde) Allah'tan başka ortaklara tapanlar neyin ardına düşüyorlar! Doğrusu onlar, zandan başka bir şeyin ardına düşmüyorlar ve onlar sadece yalan söylüyorlar.
67. O (Allah), geceyi içinde dinlenesiniz diye sizin için yaratan, (çalışıp kazanmanız için de) gündüzü aydınlık kılandır. Şüphesiz bunda dinleyen bir toplum için ibretler vardır.
68. (Müşrikler:) "Allah çocuk edindi" dediler. Hâşâ! O bundan münezzehtir. O'nun (çocuğa) ihtiyacı yoktur. Göklerde ve yerde ne varsa O'nundur. Bu hususta yanınızda herhangi bir delil yoktur. Allah hakkında bilmediğiniz bir şeyi mi söylüyorsunuz?
69. De ki: Allah hakkında yalan uyduranlar asla kurtuluşa eremezler.
70. Dünyada bir miktar geçim (sağlarlar), sonra dönüşleri bizedir; sonra da inkâr etmekte oldukları şeylerden ötürü onlara şiddetli azabı tattırırız.
71. Onlara Nuh'un haberini oku: Hani o kavmine demişti ki: "Ey kavmim! Eğer benim (aranızda) durmam ve Allah'ın âyetlerini hatırlatmam size ağır geldi ise, ben yalnız Allah'a dayanıp güvenirim. Siz de ortaklarınızla beraber toplanıp yapacağınızı kararlaştırın. Sonra işiniz başınıza dert olmasın. Bundan sonra (vereceğiniz) hükmü, bana uygulayın ve bana mühlet de vermeyin."
72. "Eğer yüz çeviriyorsanız, zaten ben sizden bir ücret istemedim. Benim ecrim Allah'tan başkasına ait değildir ve bana müslümanlardan olmam emrolundu."
73. Yine de onu yalanladılar, biz de hem onu hem de onunla beraber gemide bulunanları kurtardık ve onları (yeryüzünde) halifeler kıldık; âyetlerimizi yalanlayanları da (denizde) boğduk. Bak ki uyarılanların (fakat inanmayanların) sonu nasıl oldu!
74. Sonra onun arkasından birçok peygamberi kendi toplumlarına gönderdik. Onlara mucizeler getirdiler. Fakat onlar daha önce yalanladıkları şeye inanacak değillerdi. İşte haddi aşanların kalplerini biz böyle mühürleriz.
75. Sonra onların ardından da Firavun ve toplumuna Musa ile Harun'u mucizelerimizle gönderdik, fakat onlar kibirlendiler ve günahkâr bir toplum oldular.
76. Katımızdan onlara hak (mucize) gelince: "Bu elbette apaçık bir sihirdir" dediler.
77. Musa: "Size hak geldiğinde onun için (hep böyle) mi dersiniz? Bu bir sihir midir? Halbuki sihirbazlar iflâh olmazlar" dedi.
78. Onlar dediler ki: Babalarımızı üzerinde bulduğumuz (dinden) bizi döndüresin ve yeryüzünde ululuk sizin ikinizin olsun diye mi bize geldin? Halbuki biz size inanacak değiliz.
79. Firavun dedi ki: Bilgili bütün sihirbazları bana getirin!
80. Sihirbazlar gelince Musa onlara: Atacağınızı atın, dedi.
81. Onlar (iplerini) atınca, Musa dedi ki: "Sizin getirdiğiniz sihirdir. Allah onu boşa çıkaracaktır. Çünkü Allah bozguncuların işini düzeltmez."
82. "Suçluların hoşuna gitmese de Allah, sözleriyle gerçeği açığa çıkaracaktır."
83. Firavun ve kavminin kendilerine işkence etmesinden korkuya düştükleri için kavminden bir gurup gençten başka kimse Musa'ya iman etmedi. Çünkü Firavun yeryüzünde ululuk taslayan (bir diktatör) ve haddi aşanlardan idi.
84. Musa dedi ki: Ey kavmim! Eğer Allah'a inandıysanız ve O'na teslim olduysanız sadece O'na güvenip dayanın.
85. Onlar da dediler ki: "Allah'a dayandık. Ey Rabbimiz! Bizi o zalimler topluluğu için deneme konusu kılma!
86. Ve bizi rahmetinle o kâfirler topluluğundan kurtar!"
87. Biz de Musa ve kardeşine: Kavminiz için Mısır'da evler hazırlayın ve evlerinizi namaz kılınacak yerler yapın, namazlarınızı da dosdoğru kılın. (Ey Musa!) Müminleri müjdele! diye vahyettik.
88. Musa dedi ki: Ey Rabbimiz! Gerçekten sen Firavun ve kavmine dünya hayatında zinet ve nice mallar verdin. Ey Rabbimiz! (Onlara bu nimetleri), insanları senin yolundan saptırsınlar ve elem verici cezayı görünceye kadar iman etmesinler, diye mi (verdin)? Ey Rabbimiz! Onların mallarını yok et, kalplerine sıkıntı ver (ki iman etsinler).
89. (Allah): İkinizin de duası kabul olunmuştur. O halde siz doğruluğa devam edin ve sakın o bilmezlerin yoluna gitmeyin! dedi.
90. Biz, İsrailoğullarını denizden geçirdik. Ama Firavun ve askerleri zulmetmek ve saldırmak üzere onları takip etti. Nihayet (denizde) boğulma haline gelince, (Firavun:) "Gerçekten, İsrailoğullarının inandığı Tanrı'dan başka tanrı olmadığına ben de iman ettim. Ben de müslümanlardanım!" dedi.
91. Şimdi mi (iman ettin)! Halbuki daha önce isyan etmiş ve bozgunculardan olmuştun.
92. (Ey Firavun!) Senden sonra geleceklere ibret olması için, bugün senin bedenini (cansız olarak) kurtaracağız. İşte insanlardan bir çoğu, hakikaten âyetlerimizden gafildirler.
93. Andolsun biz İsrailoğullarını güzel bir yurda yerleştirdik ve onlara temiz nimetlerden rızık verdik. Kendilerine ilim gelinceye kadar ayrılığa düşmediler. Şüphesiz ki Rabbin, kıyamet günü onların, aralarında ihtilaf etmekte oldukları şeyler hakkında hükmedecektir.
94. (Resülüm!) Eğer sana indirdiğimizden (bu anlattığımız olaylardan) kuşkuda isen, senden önce Kitab'ı (Tevrat'ı) okuyanlara sor. Andolsun ki, Rabbinden sana hak gelmiştir. Sakın şüphecilerden olma!
95. Allah'ın âyetlerini yalanlayanlardan da olma, sonra ziyana uğrayanlardan olursun.
96. Gerçekten haklarında Rabbinin sözü (hükmü) sabit olanlar,inanmazlar.
97.Kendilerine (istedikleri) bütün mucizeler gelmiş olsa bile, elem verici azabı görünceye kadar inanmayacaklardır.
98. Yunus'un kavmi müstesna, (halkını yok ettiğimiz ülkelerden) herhangi bir ülke halkı, keşke (kendilerine azap gelmeden) iman etse de bu imanları kendilerine fayda verseydi! Yunus'un kavmi iman edince, kendilerinden dünya hayatındaki rüsvaylık azabını kaldırdık ve onları bir süre (dünya nimetlerinden) faydalandırdık.
99. (Resûlüm!) Eğer Rabbin dileseydi, yeryüzündekilerin hepsi elbette iman ederlerdi. O halde sen, inanmaları için insanları zorlayacak mısın?
100. Allah'ın izni olmadan hiç kimse inanamaz. O, akıllarını kullanmayanları murdar (inkârcı) kılar.
101. De ki: "Göklerde ve yerde neler var, bakın (da ibret alın!)" Fakat inanmayan bir topluma deliller ve uyarılar fayda sağlamaz.
102. Onlar, kendilerinden önce gelip geçmiş toplumların (acıklı) günlerinin benzerlerinden başkasını mı bekliyorlar? De ki: Haydi bekleyin! Şüphesiz ben de sizinle beraber bekleyenlerdenim.
103. Biz, sonra peygamberlerimizi ve aynı şekilde iman edenleri kurtarırız. İnananları üzerimize bir borç olarak kurtaracağız.
104. De ki: "Ey insanlar! Benim dinimden şüphede iseniz, (bilin ki) ben Allah'ı bırakıp da sizin taptıklarınıza tapmam, fakat ancak sizi öldürecek olan Allah'a kulluk ederim. Bana müminlerden olmam emrolundu."
105. "Ve (bana) hanîf (Allah'ın birliğini tanıyıcı) olarak yüzünü dine çevir; sakın müşriklerden olma, diye (emredildi)."
106. Allah'ı bırakıp da sana fayda veya zarar vermeyecek şeylere tapma. Eğer bunu yaparsan, o takdirde sen mutlaka zalimlerden olursun.
107. Eğer Allah sana bir zarar dokundurursa, onu yine O'ndan başka giderecek yoktur. Eğer sana bir hayır dilerse, O'nun keremini geri çevirecek de yoktur. O, hayrını kullarından dilediğine eriştirir. Ve O bağışlayandır, esirgeyendir.
108. De ki: Ey insanlar! Size Rabbinizden Hak (Kur'an) gelmiştir. Artık kim doğru yola gelirse, ancak kendisi için gelecektir. Kim de saparsa, o da ancak kendi aleyhine sapacaktır. Ben sizin üzerinize vekil değilim. (Sadece tebliğ etmekle memurum).
109. (Resûlüm!) Sen, sana vahyolunana uy ve Allah hükmedinceye kadar sabret. O hakimlerin en hayırlısıdır.

--------------------------
Sonuç
  İsra  süresi:

•  İniş sırasıyla mekke dönemi sonuna gelinen bir dönemde inen  surede diğer şimdiye kadarki geçen sürelerdeki gibi, sağlam bir Ahiret inancı oluşturma gerekliliği ve sonuçları üzerinde duruluyor. Bir yaratıcıya inananın, hemen ardından inanması gereken ikinci önemli unsur; yaratılanların bir gün gelip yapıp/ettiklerinin cezasını veya mükafatını göreceklerini iyice algılamalarıdır. Yüce Allah(cc), herkesin kaderini ve varacağı sonu, kendi gayret ve çabasına bağlamıştır, kimse kimsenin günah veya sevabını yüklenemez. Allah(cc), bütün yarattıklarına, bir imtahan vesilesi olarak, türlü türlü nimetler verir veya alır, bu O'nun ihsanı ve lutfundandır. Musa(as) verilen on emir de belirtildiği gibi, bir inananın yapması gereken ve dikkat etmesi gereken hususlar bildirilmiştir. Daha önceki ilahi kitaplar da indirilen bu hususlar Kuran'da da aynı şekilde sıralanmaktadır. Nihayetinde Allah(cc), herşeyi etraflıca ve farklı usluplarla beyan ederek, kullarında sağlam bir Allah ve Ahiret inancı oluşması gerektiğini buyuruyor. Doğru bir Allah(cc) inancı inşaa edemeyen kimse, gelen vahiy karşısında sürekli mesnetsiz argumanlar ileri sürerek ayak direyecek ve kendine yazık edecektir. Böyle kimselerin doğru bir Ahiret inancı da edinmeleri zordur.  Nihayetinde herkes, bilinçli olarak kendi takındığı tavir ve karakterine göre davranacaktır. İnadla kendi dünyevi menfaatleri için hakikati inkar edenler, temelde yapıp/ettiklerinin faturasını kimsenin ödetmeyeceğini ve her yaptıklarından sıyrılabileceklerini, devekuşu misali, kendilerine inandırmışlardır. Ne kendilerinden ne de insan soyundan bir ümitleri vardır; tek hedef olarak öne sürdükleri dünyevi menfaatleri ve onlara ulaşma hırsı ve sonunda toprak olup gitmek, mesele bu kadar basittir onlar için. Tarih bu gerçege şahittir; ne firavunlar gelmiş geçmiş, ne Musa'lar onlara tebliğ etmiş ama sonuç hep inanmayanların helakı olmuştur, tabii Ahirette varacakları yer ise esas büyük hazin sondur. Nihayetinde, elçilerin görevi müjde ve uyarıdır. Aklı olan ve onu kullanan, Allah(cc)'ın vahyi karşısında, O'na boyun eğer ve  yüceliğini bilir ve Allah(cc) ne demişse onun muhakkat olacağını da bilir.
  Bunca nimetten sonra, kula düşen; Allah(cc)'a sonsuz hamd etmek, sürekli O'nu anarak O'nun yüceliğini ilan etmektir.   
  

Sabah duasi: 77.

•  Ya Rabbe’l-âlemîn ve ya Ekrame’l-ekramîn ve ya Erhame’r-râhimîn! Ey engin rahmet ve merhamet sahibi Rahman ü Rahîm Rabbimiz! Senden başka dertlerimize derman olabilecek, hastalıklarımıza şifa verebilecek, keder ve tasalarımızı izale buyurup kalblerimizi imar edebilecek bir güç ve kuvvet yoktur. İstirham ediyor, el açıp dileniyoruz; içimizi Senin hoşnutluğuna zıt bütün şâibelerden ve ağyar düşüncesinden temizle.. ne kalbimizde ne de dilimizde, küçük ya da büyük, iddia kokan hiçbir duygu ve düşünce bırakma.. bütün latîfelerimizi nezdinden lutfedeceğin esintilerle lebâleb doldur.. bizim gibi kendi uzaklığının vadilerinde âvâre dolaşanlara kurbet yamaçlarında tenezzüh etme imkanları ihsan et.. bahşettiğin nimetlerin lezzetlerini vicdanlarımıza duyur ve içimizdeki şükür hislerini coştur.. zâhirimizi, bâtınımızı, Senin yüce huzurundan uzaklaşmamıza ve Senden uzaklığın karanlık çukurlarına düşmemize sebep olabilecek her türlü isten, pastan, kirden ve sisten arındır!

Çalışma 107-111:

•  De ki:' Siz O'na ister inanın ister inanmayın. Daha önce kendilerine ilim verilmiş öyleleri var ki, Kuran okunduğunda derhal yüzüstü secdeye kapanırlar', ve şöyle derler:'  Ulu Rabbimizin şanı yücedir. O ne vaadderse gerçekleşir' ve tekrar yüzüstü secdeye kapanırlar ve bu Kuran onların Allah(cc)'a karşı olan saygılarını arttırır.
  De ki:' O'na ister Allah(cc) diyerek dua edin, ister Rahman diyerek dua edin, nasıl dua ederseniz edin, bütün güzel isimler ve nitelikler Allah(cc)'a aittir'. İbadetlerinizde ne sesinizi yükseltin ne de iyice kısın, her ikisi arasında bir yol tutun.
  Ve :' Bütün hamd Allah(cc)'a mahsustur ki, ne bir çocuk edinmiştir, ne mutlak hakimiyetinde bir ortağı vardır ne de acziyetten dolayı bir yardımcıya muhtaçtır' de ve tekbir getirerek Allah(cc)'ın sonsuz büyüklüğünü ilan et.

Çalışma 105-106:

•  Biz Kuran'ı hak bir gaye için ve kendisinde en küçük bir şüphe olmayacak bir şekilde indirdik ve o , hakkın ta kendisi olarak inmiştir. Ve (Ey Resulüm) seni de başka değil, sadece bir müjdeci ve uyarıcı olarak gönderdik.
  Ve o Kuran'ı, insanların zihinlerine ve kalplerine sindire sindire okuman için ders ders bölerek ve belli şartlara , hadiselere ve ihtiyaçlara göre kısım kısım indiriyoruz.