Tevbe 33:

• Nihayetinde, Allah(cc)'tır, dinini bütün batıl inançlara karşı üstün kılmak üzere hidayeti ve hak dini yaymak üzere Elçi'sini gönderen!. Müşrikler bundan hoşlanmasalar da!.
  

 Tevbe 32:

•  Onlar, Allah(cc)'ın nurunu laf kalabalığı ile söndürmek istiyorlar. Allah(cc) ise nurunu tamamlamak dışında bir seçeneğe asla izin vermeyecektir, hakkı inkar edenler bundan hoşlanmasa da!.
  

 Tevbe 31:

•  Hahamlarını, rahipleri ve Meryem(as) oğlu Mesih'i , Allah(cc)'hın yanısıra rab edindiler. Halbuki onlara bir tek ilaha kulluk etmeleri emredilmişti. O'ndan başka ilah yoktur, O , bunların ortak koştukları herşeyden uzaktır.
  

 Tevbe 30:

•  Yahudiler :'Üzeyr(as), Allah(cc)'ın oğludur' dediler,  Hristiyanlar sa :' Isa(as) Allah(cc)'ın oğludur' diyorlar. Bunlar geçmiş dönemlerin inkarcılarının uydurduğu asılsız iddaalara özenerek ağızlarında geveledikleri söylentilerdir. Allah(cc) kahretsin onları!, nasıl da savruluyorlar!.
  

 Tevbe 29:

• Kendilerine daha önceden kitap verilen zümreden Allah(cc)'a da, Ahiret Günü'ne de inanmayan, Allah(cc) ve O'nun Elçi'sinin yasakladığını yasak saymayan, ve böylece hak dini tek din olarak benimsemeyen kimselerle Cizye vergisini kendi elleriyle verinceye kadar savaşın.
  (
  Lafzen,  “kendilerine  [önceden]  vahiy/kitap  verilmiş  olup  da  inanmayanlarla  ...” yahut:  “kendilerine  [önceden]  kitap verilen  kimseler  içinden  inanmayanlarla  ...” Bizim  çeviri  ve  yorumlarımızda  genellikle  gözönünde  tuttuğumuz  üzere, Kur’an'daki bütün ifadelerin,  bütün ilke ve öğretilerin karşılıklı olarak birbirini ta­mamladığı  ve  dolayısıyla bunların her birinin  bir bütünün ayrılmaz parçaları ola­rak okunmadıkça doğm olarak anlaşılamayacağı  temel  ilkesi uyarınca,  bu ayetin de, savaşın ancak savunma amacıyla caiz olduğu (bkz.  2:190-194 ve ilgili not) yo­lundaki açık seçik Kur’ânî ilkenin ışığı altında okunması,  değerlendirilmesi  gere­kir.  Başka  bir  deyişle,  yukarıdaki  savaş buyruğu  ancak,  Müslümanlar  cemaatine ya da  devletine karşı girişilen bir  saldırı yahut onun güvenliğini açıkça ve tereddüte  yer  bırakmayacak  biçimde tehlikeye  sokan  bir tehdidin  mevcudiyeti  halin­de  geçerlidir.  Büyük  Müslüman  düşünür Muhammed Abduh  da  bu  görüşe  katı­larak  bu  ayeti  tefsir  ederken  şöyle  demektedir:  “İslam'da  savaş  ancak  hakkı  ve ona  bağlı  olan  insanları  savunmak  gerektiği  hallerde  farz  kılınmıştır...  Hz.  Pey­gamberim  bütün  seferleri  hep  savunma niteliğindedir;  İslam'ın ilk dönemlerinde Sahâbîlerce  girişilen savaşlar  için  de  aynı şey geçerlidir” (Menâr X,  332).ESED
  
     Bizce,  yukarıdaki  buyruk  ya  da  mesajın  anahtar  cümlesi  budur.  “Elçi”  terimi, şüphe yok  ki,  burada  temsîl  edici  anlamıyla  kullanılmış  olup,  Yahudi ve  Hristiyanların  inanç  ve  öğreti  olarak  bağlılık iddiasında  bulunduktan bütün  peygam­berlere -Yahudiler için özellikle Hz. Musa'ya, Hristiyanlar için de Hz.  İsa'ya- iliş­kindir (Menâr X,  333  ve  337).  Burada  kendilerinden  söz edilen kimseler  önce­ki cümlede Allah'a ve Ahiret  Günü'ne  (yani ölümden  sonraki  hayata ve kişinin,bu  dünyada yapıp-ettiklerinden bireysel  olarak sorumlu  tutulacağına)  inanmayı inatla  reddetmek  gibi  ciddî  ve  temel  bir  günahla  suçlandıktan  sonra,  devamla, kendi  şeriatlarına  karşı  işledikleri,  öncekine  nisbetle  hafif kalan  birtakım  amelî günahlarla suçlanmaları ilk bakışta anlaşılmaz  gibi  geliyor.  Öyleyse,  burada  on­lar için yapılan  “Allah ve  O'nun  Elçisi'nin  yasakladığını  yasak  saymıyorlar”  şek­lindeki suçlamanın, Allah'a inanmamak kadar ağır bir şeyi îma ediyor olması ge­rekmektedir.  Onlara karşı savaş buyruğunun yer aldığı bir söylem,  bu anlam ör­güsü  içinde  buradaki  “şey”,  olsa  olsa  ancak,  ortada  hiçbir kışkırtıcı sebep olma­dığı  halde  “saldırganlık  eğilimi  göstermek”  olabilir:  zaten,  Allah'ın  mesajını  in­sanlara  ulaştırmakla  görevli elçilerin  hemen  hepsinin  tebligatları  aracılığıyla  Al­lah'ın  yasakladığı  en ağır,  en ciddî suçlardan  biri de  budur.  Şu  halde,  yukarıda­ki  ayet,  müminler  için,  Kur’an'a  bağlı  cemaate  karşı  saldırganca  davranarak  be­nimsemiş  göründükleri  kendi  inançlarını  dahî  çiğnemekten  çekinmeyen  kitap ehline karşı,  ama kitap ehlinin yalnızca böyle  olanlarına karşı yapılmış bir savaş çağrısı  olarak  anlaşılmalıdır (karş. MenârX,  338) ESED
  
  
  
  
  )
  

 Tevbe 28:

•  Ey iman edenler, bilin ki, müşrikler kirlenmiş (نَجَسٌ) kimselerdir. Bu yüzden, bu yıldan sonra artık Mescid-i Haram'a yaklaşmasınlar. Eğer yoksul düşmekten kaygı duyuyorsanız, bilin ki, Allah(cc) sizi bolluk ve cömertliği ile zengin kılacaktır. Çünkü Allah(cc) her şeyi bilen ve her hükmünde hikmet sahibi olandır.
  (
  Neces  (“kirli,  pis,  murdar”)  terimi  Kur’an'da  bir  tek  kere  ve  burada  geçmekte  ve münhasıran manevî bir yüklem taşımaktadır (bkz. MenârX,  322 vd.).  Bugün doğu ve merkezî Arabistan'da yaşayan ve modem şehir ve  kasabalardaki Arapların tersine Arapça  deyimleri son derece  aslına uygun bir düzeyde dillerinde yaşatan bede­viler ahlaken düşük,  sadakatsiz ve  güvenilmez kimseleri neces sıfatıyla nitelendirir­ler. Mescid-i Harâm, hiç kuşkusuz aslen Kâbe'dir, ama bir sonraki cümleden de an­laşılacağı  gibi,  dolaylı olarak bütün bir Mekke havalisini  işaret etmektedir.ESED
  
  )
  

 Tevbe 27:

• Ama bütün bunlardan sonra bile, Allah(cc) kendine yönelip tevbe edenin tevbesine karşılık verir. Zira, Allah(cc) çok esirgeyen, gerçek bağışlayıcıdır.
  

 Tevbe 26:

•  Daha sonra Allah(cc), Resul'une ve müminlere katından bir sukunet indirmiş, görmediğiniz güçlerle sizi takviye etmiş, ve hakkı inkarda direnenleri azaba uğratmıştı. Hakkı inkar edenlerin cezası da böyledir zaten!.
  

 Tevbe 25:

• Şu kesindir ki, Allah(cc) size bir çok savaşta yardım etmişti, Huneyn günü de..! O gün sayıca çokluğunuz sizi böbürlendirmiş ama bu size fayda vermemişti. Olanca genişliğine rağmen dünya size dar gelmişti. Sonra da bozguna uğrayarak düşmana arka çevirip gerisin geriye kaçmıştınız!.
  

 Tevbe 24:

•  De ki:' Eğer babalarınız, oğullarınız, kardeşleriniz, eşleriniz, aşiretiniz, kazandığınız mallarınız, kötüye gitmesinden kaygılandığınız ticaretiniz, hoşlandığınız konutlar, size Allah(cc)'tan ve Elçi'sinden ve Allah(cc) yolunda üstün çaba göstermekten daha sevimli geliyorsa, o zaman Allah(cc) buyruğu gerçekleşinceye kadar bekleyin!. Ve bilin ki, Allah(cc) fasık topluma hidayet etmez'.
  

 Tevbe 23:

• Ey iman edenler, hakkın inkarı eğer gönüllerinde imandan daha çok yer tutuyorsa, babalarınızı ve kardeşlerinizi bile dost ve yakın bilmeyin!. Çünkü içinizden kim onlarla dostluk kurarsa, bilin ki , onlar zalimlerin ta kendileridir.
  

 Tevbe 20-22:

•   İman edip de hicret edenler ve Allah(cc) yolunda mallarıyla ve canlarıyla üstün çaba gösterenler, rütbe bakımından Allah(cc) katında daha üstündür. Kurtuluşa erenler de işte onlardır. Rableri onlara, tarafından bir rahmet ve hoşnutluk ile, kendileri için, içinde tükenmez nimetler bulunan cennetler müjdeler. Onlar orada ebedi kalacaklardır. Şüphesiz ki, Allah(cc) katında büyük mükafat vardır.
  

 Tevbe 19:

• Hacılara su vermeyi ve Mescid-i Haramı onarıp gözetmeyi, Allah(cc)'a ve Ahiret Günü'ne inanıp, Allah(cc) yolunda üstün çaba göstermekle bir mi tutuyorsunuz? Allah(cc) katında bunlar eşit değildir!. Allah(cc), zulmeden bir topluluğa asla hidayet nasip etmez!.
  (
  ..haricî tezahürleriyle sadece  birtakım biçim ve kalıplara indirgenebilen yapıp-etmelere  kıyasla Allah'a  inanmanın ve  O'nun yolunda  cihad edip  ça­ba sarfetmenin daha üstün ve  önemli olduğu,  kısacası Allah'a karşı gerçek ve yü­rekten bağlılık ve teslimiyetin, törensel  eylemlerden önce  geldiği  hususudur. ESED
  
  )
  

 Tevbe 18:

•  Allah(cc)'ın mescidlerini ziyaret veya onarıp gözetmek, ancak Allah(cc)'a ve Ahiret gününe inanan, salatı ikame edip zekatı da yerine getiren ve Allah(cc)'tan başka kimseden korkup çekinmeyen kimselere nasip olur. Ve dolayısıyla, ancak böyleleri doğru yolda yürüyenler arasında olmayı umabilir.
  (
  Bir önceki ayet gibi, burada da vurgulanan, Allah(cc)'ın dinine hizmet, yardım ve onu ayakta tutmak, sadece gerçek mümin olup, Kuran'a sıkı sıkı bağlı ve takip eden, kendini geliştiren ve Allah(cc)'tan başkasından korkmayanlara nasiptir.
  )
  

 Tevbe 17:

•  Hakkı inkarlarına bizzat kendileri, tutum ve davranışları ile şahitlik edip dururken, Allah(cc)'ın mescidlerini ziyaret veya onarıp gözetmek müşriklerin yapacağı iş değil!. Onların bütün yaptıkları boşa gidecek kimselerdir. Cehennem ateşinde de kalıcıdırlar!.
  (
  Burada çeviriyi sadece Allah(cc)'ın mescidlerini ziyaret noktasına çekmek pek doğru değil gibi, esas vurgulanan konu, Allah(cc)'ın dinine hizmet, yardım ve onu ayakta tutmak!. Ancak böyle o mescidler imar olur! Yoksa içinde gerçek müminlerin olmadığı ve ibadet etmediği,  ama mükemmel imar edilmiş bir binanın pek anlamı yok gibi!
  )
  

 Tevbe 16:

• Yoksa siz, Allah(cc)'ın aranızdan, Allah(cc), O'nun peygamberi ve müminler dışında başka hiç bir kimseden bir yardım gözetmeksizin, O'nun yolunda her türlü çabayı gösterenleri ortaya çıkarmadan sizleri öylece bırakıvereceğini mi zannediyorsunuz? Oysa, Allah(cc) yaptığınız her şeyden haberdardır. 
  

 Tevbe 14-15:

• Onlarla savaşın ki, Allah(cc) sizin elinizle onları cezalandırsın, hor ve hakir kılsın, onlara karşı size yardım edip müminlerin gönüllerine ferahlık versin ve kalplerindeki öfkeyi dindirsin. (Sizinle mücadele eden müşrikler için de) Allah(cc) dilediğine (ve hak edene) merhametle yönelir ve bağışlar. Zira, Allah(cc) her şeyi bilendir, ve her hükmünde hikmet sahibidir.
  

 Tevbe 13:

•  Ahidlerini ve yeminlerini bozup, Peygamberi vatanından sürmeye teşebbüs eden bir toplulukla savaşmayacak mısınız? Halbuki savaşı ilk başlatan da onlar olmuştu. Yoksa onlardan korkuyor musunuz? Eğer mümin iseniz , asıl çekinmeniz gereken Allah(cc)'tır.
  

 Tevbe 12:

•  Fakat anlaşma yaptıktan sonra sözlerini bozar ve dininize dil uzatırlarsa, işte o zaman küfrün öncü timsalleri ile mücadele edin. Çünkü sözü/sebatı olmayan bu kişiler, hainliklerine belki bu sebeple son verirler.
  

 Tevbe 11:

•  Fakat onlar tevbe eder, salatı ikame eder zekatı da yerine getirirse ( وَأَقَامُواْ الصَّلاَةَ وَآتَوُاْ الزَّكَاةَ ), artık onlar sizin din kardeşleriniz sayılır. İşte bilmek öğrenmek isteyen bir toplum için ayetlerimizi böyle açık ve ayrıntılı olarak  açıklıyoruz.
  (
  Salatı ikame etmek ve zekatı yerine getirmek ile ilgili bakınız..
  )