Kehf 83-88:

•  Ve sana Zülkarneyn hakkında soru soruyorlar. De ki:' Onu hatırlatacak bir şeyler anlatayım size'.
  Biz ona yeryüzünde sağlam bir iktidar verdik ve Onu hedeflerine ulaşmada her türlü imkanla donattık. Gün geldi, gerekli imkanla donanmış olarak batı yönünde sefere çıktı. Nihayet güneşin battığı yere vardı ve güneş ona sanki kopkoyu bulanık bir suya batıyormuş gibi göründü. Ve orada (kötülüğün her türlüsüne gömülüp gitmiş) bir topluluğa rasladı.
  Ona :' Sen Ey Zülkarneyn, (Onlara) azap ta edebilirsin, yüce gönüllü de davranabilirsin' dedik.
  O da şöyle cevap verdi:' Kim zalim kesilirse, bilsin ki biz onu cezalandıracağız. Sonra böyleleri, Rabbinin huzuruna çıkarılır ve O da ona benzeri görülmedik bir ceza uygular'. Ve devamında:' Ama iman edip, salih amel işleyenlere gelince, onlar ahiret hayatının nihai güzelliğine ulaşacaklardır ve biz de onlara kolaylık gösterir, işlerini kolaylaştırırız' dedi.
  (
  Lafzen,  “ondan  bir hatıra [ya da  bir  “bahis”]  nakledeceğim  size” —yani hatırlan­maya,  bahsedilmeye değer bir  şey;  kanaatimizce,  bu  ifade  müteakip  kıssanın temsilî  karakterini  ve  Hz.  Musa  ile  bilge  kişi  hakkında  anlatılan  mesel  gibi,  te­mel birkaç manevî/ruhanî gerçeğin  ortaya konmasına  matuf olduğunu  işaret et­mektedir — k a m sözcüğü  hem  “boynuz”,  hem  de  “nesil”,  “devir”,  “çağ”  ya  da “yüzyıl”  gibi  anlamlar  taşıdığına  göre, Zulkarneyn  tabiri  “İki  Boynuzlu  Adam" yahut  “İki Çağın/Devrin Adamı”  demektir.  Klasik müfessirler bu  anlamlardan il­kine (“İki Boynuzlu Adam”) temayül göstermektedirler; Kur’an'ın kendisi bu yol­da kesin bir destek sağlamasa  da,  öyle görünüyor ki,  bu  tercihlerinde  “boynuz” imajının  kadîm  Orta-Doğu  kültüründe  taşıdığı  kudret ve  iktidar çağrışımları  rol oynamıştır.  Aslında, k a m terimi ve onun çoğulu kurûn sözcüğü,  bu  sûrenin 83,86 ve 94.  ayetlerinde geçen Zulkameyn terkibi dışında,  Kur’an'da tam yirmi ke­re  geçmekte  ve  bütün  bu  yerlerde  hep,  bir devirde  yaşayan ya  da  belli  bir uy­garlığa  mensup  olan insanlar,  yani  “nesil/kuşak”  anlamını  taşımaktadır.  Bunun­la birlikte, Zulkam eyn tabiri güçlü ve adil bir hükümdarın niteliklerini ifade için kullanıldığına  göre,  Araplar  tarafından  çok  eski  çağlardan  beri  bilinen  ve  Arap dilinde  İslam'dan  çok  önce  deyimsel  anlamıyla  kullanılmaya  başlanan bu  tabi­rin  yukarıda  sözü  edilen  kadîm  sembolik  anlamın  bir  yankısı  olduğunu  söyle­mek  mümkündür.  Buradaki  Kur’ânî temsilin  çerçevesi içinde  “iki boynuz”  tabi­ri, Zulkam eyn sıfatıyla  anılan  kişiye  bahşedildiği  ifade  edilen iki güç ve iktidarkaynağım ,  yani,  hükümdarlık  kudreti  ve  itibarını  ve  Allah'a  inanmanın  kazan­dırdığı  manevî/ruhanî gücü  ifade  ediyor olabilir.  Bu son husus oldukça önemli­dir — çünkü Kur’an'ın sözkonusu bu kişinin Allah'a olan imanına  dikkat çekme­si,  çoğu  müfessirin  yaptığı  gibi, Zulkameyn!in  Büyük  İskender'le  (ki bazı  para­larda  onun iki boynuzlu  portresiyle resmedildiği görülmüştür) yahut Yemen'de- ki İslam öncesi Himyerî Krallanndan biriyle özdeşleştirilmesini imkansız kılmak­tadır.  Bütün bu  tarihî  şahsiyetlerin  putperest oldukları,  çok-tanrılı  kültlere  bağlı oldukları  bilinen bir gerçektir;  oysa  Kur’an'da  sözü  edilen Zulkameyn,  Allah'ın birliğine  yakînen  inanan  biri  olarak  karşımıza  çıkmaktadır:  Zaten,  Kur’ânî tem­sile  derinliğini  kazandıran  da  onun  bu  yanıdır.  Dolayısıyla,  buradan,  Kur’an'da bahsi geçen Zulkameyn'in tarihî ya  da menkıbevî bir kişilik olmadığı ve  onun­la  ilgili anlatımın da,  dünyevî güç ve  iktidar problemi çerçevesinde  iman ve  ah­laka  ilişkin temsîlî bir  söylem îrad  etme  amacına  matuf olduğu  sonucunu  çıka­rabiliriz.ESED.
  
  Bu mümkün iki  davranış  tarzından birini  seçme  konusundaki  İlahî cevaz,  sade­ce  Allah  tarafından  insana  sağlanan  irade  serbestisinin  mecazî  ifadesi  olmakla kalmayıp,  aynı  zamanda, m aslahata (kamu  yararına)  uygun  olan  yolu  seçmek durumunda  olan  yönetici  ya  da  yönetim  için  meşru istibsân (toplumsal  yahut ahlakî öncelik)  ilkesini  getirmektedir ki  bu Zulkarneyn meselinin  ilk  “dersi”dir.ESED
  
  It is quite obvious that the conjunction "wao " joins this story with the previous story of Khidr. Thus it is a self-evident proof that the previous two stories of the "Sleepers of the Cave" and "Moses and Khidr" were also related in answer to the queries of the disbelievers of Makkah who, in consultation with the people of the Book, had put these questions to Muhammad (Allah's peace be upon him) as a test of his Prophethood.ET
  
  
  The identification of Zul-Qarnain has been a controversial matter from the earliest times. in general the commentators have been of the opinion that he was Alexander the Great but the characteristics of Zul-Qarnain described in the Qur'an are not applicable to him. However, now the commentators are inclined to believe that Zul-Qarnain was Cyrus, an ancient king of Iran. We are also of the opinion that probably Zul-Qarnain was Cyrus, but the historical facts, which have come to light up to this time, are not sufficient to make any categorical assertion.
  
  Now let us consider the characteristics of Zul-Qarnain in the light of his story as given in the Quran:
  
  (1) The title Zul-Qarnain ("The Two-Horned") should have been quite familiar to the Jews, for it was at their instigation that the disbelievers of Makkah put this question to the Holy Prophet. Therefore we must turn to the Jewish literature in order to learn who was the person known as "The Two-Horned" or which was the kingdom known as "The Two-Horned."
  
  (2) Zul-Qarnain must have been a great ruler and a great conqueror whose conquests might have spread from the East to the West and on the third side to the North or to the South. Before the revelation of the Qur'an there had been several persons, who were such great conquerors. So we must confine our research for the other characteristics of Zul-Qarnain to one of these persons.
  
  (3) This title should be applicable to such a ruler who might have constructed a strong wall across a mountain pass to protect his kingdom from the incursions of Gog and Magog. In order to investigate this thing, we will have to determine as to who were Gog and Magog. We will also have to find out when such a wall was built and by whom and to which territory it was adjacent.
  
  (4) Besides possessing the above-mentioned characteristics, he should also be a God-worshiper and a just ruler, for the Qur'an has brought into prominence these characteristics more than anything else.
  
  The first of these characteristics is easily applicable to Cyrus, for according to the Bible Prophet Daniel saw in his vision that the united kingdom of Media and Persia was like a two-horned ram before the rise of the Greeks. (Dan. 8: 3,"20). The Jews had a very high opinion of "The Two-horned" one, because it was his invasion which brought about the downfall of the kingdom of Babylon and the liberation of the Israelites (Please also refer to E.N. 8 of Chapter XVII).
  
  The second characteristic is applicable to him to a great extent but not completely. Though his conquests spread to Syria and Asia Minor in the West and to Bakhtar (Balkh) in the East, there is no trace of any of his great expeditions to the North or to the South, whereas the Qur'an makes an explicit mention of his third expedition. Nevertheless, this third expedition is not wholly out of question for history tells us that his kingdom extended to Caucasia in the North. As regards Gog and Magog, it has been nearly established that they were the wild tribes of Central Asia who were known by different names: Tartars, Mongols, Huns and Scythians, who 'had been making inroads on settled kingdoms and empires from very ancient times. It is also known that strong bulwarks had been built in southern regions of Caucasia, though it has not been as yet historically established that these were built by Cyrus.
  
  As regards the last characteristic, Cyrus is the only known conqueror among the ancient rulers, to whom this may be applicable, for even his enemies have been full of praise for him for his justice, and, Ezra, a book of the Bible, asserts that he was a God-worshiper and a God-fearing king who set free the Israelites because of his God-worship, and ordered that the Temple of Solomon should be rebuilt for the worship of Allah, Who has no partner.
  
  In the light of the above, we admit that of all the conquerors, who had passed away before the revelation of the Qur'an, Cyrus alone is the one to whom the characteristics of "Zul-Qarnain" are most applicable, but we need more evidence to determine specifically that Cyrus is definitely "Zul-Qarnain." Anyhow, there is no other conqueror to whom the characteristics stated in the Qur'an are as much applicable as to Cyrus.
  
  Historically it is enough to say that Cyrus was a Persian ruler, whose rise began about 549 B.C. In a few years, he conquered the kingdom of Media and Lydia and afterwards conquered Babylon in 539 B.C. After this no powerful kingdom was left to oppose him. His conquests extended to Sind and the territory known as Turkistan on one side, and to Egypt and Libya and to Thrace and Macedonia and to Caucasia and Khawarzam in the North. In fact, the whole civilized world was under his sway.ET
  
  )