Bakara ara özet-2:

•  İsrailoğulları, yukarıda sayılan genel münafık karakterlerini sergileyerek, kendilerine indirilenden uzaklaşıp, kendi uydurduklarına inanmaya ve tapmaya başlayarak yahudileştiler ve benzer davranış tarzları hristiyanlarda da ortaya çıkarak dinlerini bozdular. Neler yaptılar özetleyelim;
  
  • Basit çıkarlar karşılığı hakikatı inkar ettiler, halbuki sadece, Allah(cc)'a karşı sorumluluk hissi duymaları gerekiyordu. Hakkı batılla örtüp bile bile hakkı gizlediler.
  • İnsanlara sözde iyiliği emrediyor, fakat kendileri aynı şeyi yapmıyorlardı.
  • Allah(cc) onları bir zamanlar bütün milletlere üstün kıldığı halde, onlar bunu unuttular ve hurafelere daldılar.
  • Onlara zulmedenlere karşı Allah(cc)'ın bir çok yardımını hemen unuttular. Bir çok seferler Allah(cc)'a isyana etmelerine rağmen, Allah(cc)'ın rahmet ve merhameti ile af edildiler, ama sapkınlıkları ile kendilerine zarar vermeye devam ettiler.
    
  • Bozgunculuk ve taşkınlık çıkarmayın dendiği halde, onlar dinlemeyip, saldırganca tutumlarını devam ettirdiler.
  • Allah(cc)'ın onca verdiği nimetleri unutarak, daha aşağılık isteklerde bulundular, ve bundan dolayı alçaklık ve yoksulluk mührü kendilerine vuruldu.
  • (Tabi, iman edenlerden ve bu yahudi ve hristiyanlardan ve sabiilerden, iman edip salih amel işleyenlerin Allah(cc) indinde yerleri ayrıdır ve hak ettikleri karşılığı bulacaklardır.)
  • Allah(cc) karşı sorumluluk bilinci taşıyın dendiği halde, her zaman sözlerinden döndüler.
  • Allah(cc)'ın buyruklarını hep zorlayarak, nerdeyse yapmamaya çalışıyorlardı.
  • Allah(cc)'ın kelamını işitip kavradıkları halde, bile bile onu tahrif ettiler. Bunların arasında ilahi kelamla pek ilgilenmeyenler de vardı, ve onlar da çeşitli kuruntularla ve zanla hareket ediyor, kendi uydurduklarına inanıyorlardı.
  • Kendilerinin doğru olduguna inanıp Allah(cc)'a iftira atıyorlardı.
  • Allah(cc), onlardan şunları sözünü almıştı;
    
    • Allah(cc)'tan başkasına kulluk etmeyin
    • Anne-babaya, yakınlara,öksüzlere ve biçarelere ne yapılması gerekiyorsa yapınız
    • İnsanlara ne söylenmesi gerekiyorsa onu söyleyin
    • Salatı sıkı sıkı takip edin
    • Zekatı yerine getirin
    • Birbirinizin kanını dökmeyin
    • Birbirinizi yurdunuzdan çıkarmaya çalışmayın
  • Bütün bunlara rağmen onlar, halklarından bir kısmını yurtlarından söküp, onlara karşı nefret ve günahkarlıkta yarıştılar, hem onları esir alıp hem de sonra kurtarmak için fidye istediler. Ahiretlerini feda edip geçici dünya hayatını satın aldılar.
    
  • Ne zaman bir elçi onlara hoşlarına gitmeyen bir şey getirse, küstahça başkaldırdılar, kimini yalanladılar, kimini öldürdüler. -Biz zaten bileceğimizi biliyoruz- dediler.
  • Allah(cc)'ın lütfunu dilediği kuluna bahşetmesini kıskanarak, hakikatı inkar edip boş gurura kapıldılar.
  • Allah(cc)'ın onca nimetine karşı hep haince bir davranış tarzı sergilediler.
  • Kendilerine hakikat haykırılınca, -dinledik ama itaat etmiyoruz- dediler.
  • Herkesden daha hırsla hayata bağlandılar, hatta müşriklerden bile daha hırslı davrandılar, dünya hayatı ve şaşası onları bütüledi, onlara kalsa, bin yıl yaşamak istediler.
  • Zaten onların çoğu iman etmezler ve fasıktırlar.
  • Sanki gerçeği bilmiyorlarmış gibi, Allah(cc)'ın kitabına sırt döndüler, kendi önderlerinin uydurduğu yalan ve desiselerin peşine takıldılar. 
  • Sırf hasedlerinden dolayı, İmanı inkarla değiştirdiler ve yoldan saptılar. Salatı ikame edip, zekatı gerçekleştireceklerine inkarı yeğlediler.
  • Kendilerinden başkasını da cennete sokmazlar, halbuki muhsin olarak Allah(cc)'a yönelenden başkası kurtulamaz.