Casiye 23:
- Kendi heva ve hevesini ilah edinen ve (bunun üzerine) Allah(cc)'ın (zihnini hidayete kapattığını) bildiği(عَلَى عِلْمٍ) kişiyi saptırdığı, kulaklarını ve kalbini mühürlediği ve gözlerinin üzerine bir perde çektiği insanı bir düşünsenize? Artık ona, Allah(cc)'tan başka kim yol gösterebilir? Hiç düşünüp ders çıkarmıyor musunuz?
(
Zemahşerî'nin 14:4 ile ilgili 4. notta uzun uzun nakledilen görüşlerini yansıtan Râzî'nin yorumu.ESED
'Ala 'ilmin, öznesi insan olarak okunursa: "kişinin bile bile (yaptıklarından) dolayı" anlamına gelir. Çevirimiz, bilen öznenin Allah olduğuna dayanmaktadır. Bu ibare Allah'ın bir toplumu ısrarla yaptıklarından dolayı cezalandıracağını söyleyen 14. âyetle birlikte okunmalıdır. Sözdiziminde bu ibarenin rolü, öznesi birden fazla olan men yeşâ' ibarelerine benzemektedir (Bkz: Nûr: 21, not 25). Her iki ibare ve ait oldukları metin şu âyet ışığında anlaşılmalıdır: "(Allah) yoldan çıkmışlardan başkasını kesinlikle saptırmaz" (94/Bakara: 26). Mİ
Heva ve hevesini kendine ilâh edinen, (hak–bâtıl, hidayet–dalâlet konusunda) bilgisi olduğu halde neticede Allah’ın kendisini saptırdığı..
Bu meal, “alâ ilmin” kısmının mef‟ul zamirinden hal kabul edilmesi durumuna göre verilmiştir.İnsan, aklını ve ilmini, ilahî vahyin ışığı ile aydınlatmaz da, benlik iddiasına girerse, güneşin aydınlığından kendisini mahrum bırakıp, azıcık ışığına güvendiği için kendisini gecenin karanlığına mahkûm eden ateş böceği durumuna düşer. Çünkü heva ve şehvet, gözü kör, kulağı sağır, kalbi duygusuz eder. O kimse bilgin de olsa, ilmine rağmen hakkı duymaz olur. Nitekim filozofların ve dünya menfaatlarına düşkün din bilginlerinin birçoğu böyle olmuştur. Diğer muhtemel mâna ise, “alâ ilmin” kaydını: failden hal saymaktır. Buna göre “Allah‟ın, durumunu bildiği için şaşırttığı, yahut Allah‟ın bir bilgiye göre şaşırttığı” demek olur.Âhireti inkâr etmek insanın ahlâkını tamamen felç eder. Zira insanı insanlık dairesinde tutan şey, yaptıklarından âhirette hesap verme inancıdır. Bu inanç olmazsa insan vahşi hayvanlardan daha zalim olabilir.SY
)
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder