Bakara 72-73:
- Yine bir zamanlar ey israiloğulları, siz bir adam öldürmüştünüz ve suçu birbirinize atıp duruyordunuz. Oysa Allah(cc) sizin örtbas ettiğiniz herşeyi açığa çıkarmaya kadirdir. Biz dedik ki:' Bu prensibi bu gibi çözülmemiş cinayet olaylarının bazılarında uygulayın'. Bu yolla Allah(cc) canları ölümden korur ve Kendi iradesini size gösterir ki, bunu görüp muhakemenizi kullanmayı öğrenesiniz.
(
İdribûhu bi-ba'dibâ tabiri, kelime anlamıyla: “onun bir kısmı ile ona vur” diye çevrilebilir —ve bu karşılık, İsrailoğulları'na, kurban edilen sığırın etinden bir parça ile öldürülen adamın cesedine vurmaları emrinin verildiği, bunun üzerine adamın mucizevî olarak canlanıp katili gösterdiği gibi gülünç bir iddianın pek çok müfessir tarafından ileri sürülmesine neden olmuştur. Ne Kur’an, ne Hz. Peygamber'in herhangi bir sözü, hatta ne de Kitâb-ı Mukaddes, bu son derece hayalî izaha en ufak bir ruhsat vermez. Bu nedenle, sözkonusu iddia kabul edilemez. İdribûhu'dski hû zamiri müzekker (eril) iken nefs ismi (ki burada “adam” diye çevrilmiştir) hakikatte müennes (dişil) isimdir: Buradan, idribûhu emrinin muhtemelen neföe işaret etmediği sonucu çıkar. Diğer yandan, d arabe fiili (kelime anlamı “vurdu”) çok sık sembolik veya mecazî anlamda kullanılan bir fiildir. Mesela, darabe fi'l-ard (“yeryüzünde seyahat etti”), veya darabe'ş-şey’ b i’ş-şey’ (“bir şeyi diğer bir şey ile kanştırdı”), ya da d arab e meselen (“benzetme yaptı” veya “bir kıssa anlattı” yahut “bir tasvir yaptı”) veya ‘alâ darbin vâhidin (“aynen uygulandı” veya “aynı şekilde”) veya duribet aleyhim ez-zilleh (“onlar aşağılanmaya uğradılar” veya “onlara aşağılanma uygulandı”) ve diğerleri gibi. Bütün bunları gözönüne alarak, yukarıdaki Kur’an paragrafında görülen idribûhuemrinin “ona” veya “buna uygula” diye çevrilmesinin daha uygun olacağı kanaatindeyim (bu şekildeki bir kullanım ile toplumsal sorumluluk prensibine atıf yapılmaktadır). B a'dihâdaki (“onun bir kısmı”) h â müennes zamiri ise, öncesindeki en yakın müennes isim ile ilgilidir —yani, öldürülen nefis (kişi) ile veya üzerinde (fîhâ) toplumun anlaşmazlığa düştüğü cinayet olayının kendisi ile. Böylece, idribûhu b i-ba‘d ih â tabirinin en uygun karşılığı, “bu [prensibli bu gibi [çözümlenmemiş cinayet olayllanndan bazısına uygulayın” olmalıdır: Çünkü, açıktır ki, bilinmeyen şahıs veya şahıslar tarafından işlenen cinayetteki toplumsal sorumluluk prensibi, bu tür bütün durumlara değil, yalnızca bazılarına tatbik edilebilir.ESED
)
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder