Enfal 24-26:

•  Ey iman edenler, size ne zaman hayat verecek bir işe çağırırsa, Allah(cc) ve resulune icabet edin ve şunu bilin ki, Allah(cc) kişi ile kalbi arasına müdahele etmektedir. Ve sonunda O'nun huzurunda toplanacaksınız. Ve kötülük yönündeki öyle bir ayartıya karşı uyanık olun ki, ötekileri dışta tutarak sadece zalimlere musallat olmaz. Ve bilin ki, Allah(cc) azapta çok çetindir. Ve şunu da hatırlayın ki, siz bir zamanlar yeryüzünde ezilen bir azınlıktınız. İnsanların sizi etnik temizliğe tabi tutmalarından endişe ederdiniz. Böyleyken, O size sığınak oldu, yardımıyla güçlendirdi, size temiz ve hoş rızıklar bahşetti ki, sonunda şükredesiniz.
  (
   Burada  “kötülük yönündeki  ayartı”  ifadesiyle  aktanlan fitn e terimi geniş  bir kav­ramlar kümesini kucaklamaktadır:  “ayartma”,  “imtihan”,  “deneme”, ya da “kişinin sınanıp  denendiği  bir bela”  gibi.  Ayrıca nisbeten birbirine yakın  bu  anlamlar  di­zisinin bir uzantısı olarak:  “fesad/karışıklık”  (3:7 ve 6:23'de olduğu  gibi),  “ihtilaf’ yahut  “çekişme” (gruplaşmalara yol açan ya da insanın gruplaşmalar içindeki yerini  tayin  eden  bir  “imtihan”  fikrini  bünyesinde  taşıdığı  için);  keza  “zulüm”  ve “baskı”  (insanın  yoldan  çıkmasına,  manevî  değerlere  olan  inancını  yitirmesine yol  açabilecek  bir  bela  ya  da  musîbet  olduğu  için —fitn e bu  anlamda  2:191  ve 193'de geçiyor) ve nihayet  “kargaşalık/fesad”,  “birbirine düşme”  ve  “kardeş  kav­gası”  (bütün bir toplumu  ya  da  cemaati  şaşkınlığa  ve  giderek  başıbozukluğa  ve anarşiye  sürüklediği  için).  “Kötülük  yönünde  ayartı”  ifadesi,  bütün  bu  anlamları kucaklar  göründüğü  için,  yukarıdaki  akış  içinde  en  uygun  karşılık  olarak  geldi bize:  Yalnızca,  ruhî/manevî gerçekleri  açıkça ve kesin olarak inkar edenlerin  bu ayartıyla  karşı  karşıya bulunmadıkları,  fakat  başka  şartlarda  iyi  ve dürüst olanla­rın da kendilerini doğru yoldan  uzaklaştırabilecek  her şeye  karşı  belli  bir sürek­lilik içinde ve bilinçli  olarak korunmadıkları takdirde  bu  ayartının kurbanı  olabi­lecekleri fikri  de  bu  karşılığın  isabetli  olduğunu  göstermektedir.ESED
  
  Söz  geliminden:  "..içinizden  kötülüğe  kar­şı  aktif olmayan  pasif iyileri  de kuşatacaktır". Zımnen:  Pasif  iyi  aktif  kötünün  destekçisidir.  İbn  Cinnî  le  tusibenne  olarak  okumuştur.  Bu  durumda   anlamı   şöyle   olur:   "...o   içinizden   yalnızca  bilinci  alt  üst  olmuş  kimselere  mut­laka musallat  edilecektir"  [îtkân  II,  230). MI
  
  "That mischief" refers to those collective evils that are not confined to individuals but are so widespread that a large number of persons in a locality become addicted to these at the same time. In such a case, it is not the wrongdoers alone who are seized by the scourge of Allah but also those few people who arc involved in those evils. This is because they put up with life in such evil surroundings.
  
  In order to illustrate this, let us consider the case of a town from the point of view of its sanitary conditions. If filth lies scattered at a few places, its evil effects remain confined to that particular locality or localities and only those people who keep their houses or persons dirty suffer from the consequent diseases. But if filth gets scattered all over the town and there is no one to prevent it and restore sanitary conditions, then the air, the water and the soil will all be contaminated and become so poisonous as to cause the outbreak of an epidemic in the whole town. Obviously it will not discriminate between those who scattered the tilth and those who refrained from it, but will affect all the people who live in those surroundings. The same is the case of moral impurity, corruption and obscenity. If these evils are found in some persons individually but the fear of the good people of the society keeps them under check, the evil effects remain confined to the wrongdoers alone. On the other hand, if the collective conscience of the society becomes so weak that it cannot keep the evil suppressed, and the wrongdoers, the indecent and the unmoral people become so bold that they begin to commit their filthy acts openly, that mischief takes the forth of an epidemic of immorality. Then even those good people who remain content with their own individual goodness and adopt a passive attitude towards the widespread evils, fall victims to the consequent scourge because they did nothing to prevent the spread of the epidemic.
  
  In this way Allah impresses upon the Muslims the importance of the mission of reform and guidance for which the Messenger had risen and to which he was inviting them, as if to say, "There is life for you as individuals and as Community in this work. If you do not sincerely exert for its achievement and for the eradication of evils, an epidemic of evils will break out which will involve in its scourge all of you, even though there may be some among you who might. not have been guilty of either the commission of those evils or of their spread; nay, they might have been leading good lives as individuals" . The same thing has already been enunciated in VII :164. And this may be regarded as the fundamental principle of that war which has been permitted by Islam for the reform of the people in general.  ET
  
  
  )